2piny · Trzy Sceny

Gra negocjacyjna · wiek 14–18 · trzy strony · trzy sprawy naraz

Trzy
ScenyNowy Brzeźnik

Miasto dało trzem szkołom młodzieżowy budżet obywatelski. Do podziału są dni festiwalu, ścieżka rowerowa i jeden skatepark, który stanie tylko w jednym miejscu. Żadnej z tych rzeczy nie da się załatwić w pojedynkę. Dwie szkoły mają na siebie haki. Pieniądze, których nie wydacie, też liczą się na punkty.

3strony
3sprawy
90minut
225 000zł łącznie
3–9osób w grze
Czym to się różni od gry dwustronnej: przy trzech stronach można się dogadać za czyimiś plecami. Dwie szkoły mogą zawrzeć sojusz i postawić trzecią pod ścianą — i to jest legalne w tej grze. Dlatego pierwsza runda odbywa się na korytarzu, w rozmowach we dwoje, zanim ktokolwiek usiądzie do wspólnego stołu.

Materiał dla prowadzącego

Jak to poprowadzić

Zegar zatrzymany
00:00

Podział klasy

Jedna partia to 9 osób: trzy szkoły po trzech delegatów. W każdej delegacji jest przewodniczący (negocjuje festiwal i prowadzi rozmowę), osoba od ścieżki rowerowej i osoba od skateparku. Klasa 27-osobowa gra więc trzy partie równolegle i na końcu porównujecie wyniki.

Wersja minimalna to 3 osoby — po jednej na szkołę, każda ogarnia wszystkie trzy sprawy. Działa, ale gubi się wtedy najciekawszy element: narada wewnątrz własnego zespołu, kiedy delegat od skateparku chce czegoś innego niż przewodniczący.

Przebieg — 90 minut

0–10Wprowadzenie i roleRozdaj koperty 1. Powiedz, że każda szkoła dostanie później drugą kopertę — nie mów, co w niej jest.
10–22PrzygotowanieDelegacje czytają swoje karty osobno. Zadanie: wypisać, czego chcą najbardziej, i policzyć, na ile ich stać.
22–32Runda 1 — korytarzWszyscy wstają. Wolno rozmawiać tylko we dwoje, nigdy w trójkę. Tu zawiązują się sojusze i tu pada większość blefów.
32–37Koperta 2Rozdaj drugą kopertę każdej szkole. Zespoły czytają i naradzają się. Część tego, w co wierzyły przez ostatnie 20 minut, właśnie przestała być prawdą.
37–67Runda 2 — wspólny stółTrzy delegacje siadają razem. Obowiązują zasady poniżej.
67–72Spisanie porozumieniaZakładka „Porozumienie". Kalkulator sprawdza na bieżąco, czy umowa jest w ogóle wykonalna.
72–90Liczenie i omówienieWyniki wszystkich partii, ranking, zakładka „Omówienie".

Wersja na jedną lekcję (45 min): pomiń rundę na korytarzu i kopertę 2, daj 8 min przygotowania i 22 min negocjacji przy stole. Gra traci połowę smaku, ale się mieści.

Zasady przy wspólnym stole

  • Każda delegacja może dwa razy zawiesić rozmowę na 2 minuty, żeby naradzić się na osobności.
  • Każda para szkół może raz wyjść na rozmowę we dwoje, na 2 minuty. Trzecia strona zostaje przy stole i patrzy.
  • Wewnątrz delegacji przy stole porozumiewamy się na karteczkach, nie szeptem.
  • Wolno blefować i wolno się mylić. Nie wolno pokazywać swojej karty ani tabeli punktów.
  • Pieniądze zostawione w rezerwie liczą się na punkty: 1 000 zł = 1 punkt. To jest ta zasada, o której wszyscy zapominają w trzeciej minucie.

O hakach

Dwie szkoły dostają w kopercie 2 kompromitującą informację o trzeciej. Ujawnienie kosztuje −30 punktów tego, kto ujawnia. Grożenie nie kosztuje nic.

To jest w tej grze celowo i ma swoją rolę w omówieniu: prawie zawsze znajdzie się ktoś, kto ujawni, i prawie zawsze na tym straci. Jeśli pracujesz z młodszą albo trudniejszą grupą i wolisz tego nie ruszać — po prostu nie rozdawaj drugiej strony koperty 2. Reszta gry działa bez tego bez żadnej zmiany.

Punktacja jawna czy ukryta

Ukryta — delegacje dostają tylko opisy i priorytety, tabelę widzą po grze. Polecam przy pierwszym podejściu: rozmowa jest wtedy o tym, co komu potrzebne, a nie o arytmetyce.

Jawna — szybciej, bardziej technicznie, dobre przy powtórce. Każda karta ma przełącznik chowający tabelę.

Ranking partii

Policz każdą partię w zakładce „Porozumienie" i kliknij tam „Dodaj do rankingu".

PartiaCzwórkaKopernikZenitRazem
Jeszcze pusto.

Koperta 1 — Czwórka

Karta samorządu Zespołu Szkół nr 4. Jeśli grasz w innej szkole, zamknij to teraz.

Koperta 1 — Kopernik

Karta samorządu II LO. Jeśli grasz w innej szkole, zamknij to teraz.

Koperta 1 — Zenit

Karta samorządu Technikum nr 1. Jeśli grasz w innej szkole, zamknij to teraz.

Formularz końcowy · wypełniają trzy strony razem

Porozumienie

Wpiszcie ustalenia. Kalkulator na bieżąco sprawdza, czy wasza umowa jest wykonalna — czy nikt nie obiecał pieniędzy, których nie ma, i czy inwestycje mają pełne finansowanie.

Czwórka

Budżet 60 000 zł

Kopernik

Budżet 85 000 zł

Zenit

Budżet 80 000 zł

Skatepark stanie przy

Kontrola wykonalności

Po grze · 18 minut · najważniejsza część

Omówienie

Zacznij od zestawienia partii. Rozpiętość wartości wspólnej wyniesie zwykle od około 150 do ponad 260 punktów. Wszyscy grali tymi samymi kartami. Potem zapytaj, w ilu partiach ktoś ujawnił hak i co mu to dało.

Pułapka, w którą wchodzi większość

Kopernik walczy o festiwal, bo od czterech lat „to jest ich festiwal". Tymczasem dzień festiwalu kosztuje szkołę-gospodarza 10 000 zł, a Kopernikowi daje 8 punktów. Każdy dzień festiwalu u Kopernika to dla Kopernika strata dwóch punktów. Ten sam dzień u Zenitu jest wart 16 punktów przy tym samym koszcie — czyli plus sześć.

Kopernik siedzi więc na czymś, co dla niego jest ciężarem, a dla sąsiada aktywem. Najlepsze, co może zrobić, to sprzedać to drogo. Najgorsze — bronić tego do końca, bo tak było zawsze.

WariantCzwórkaKopernikZenitRazem
Kopernik oddaje festiwal, dostaje skatepark za szkołą8291100273
Wszystko po równo: 2/2/2 dni, koszty na trzy7072111253
Kopernik broni festiwalu: 1/4/1 dnia6866106240
Każdy sobie: bez ścieżki i bez skateparku365162149

Zwróć uwagę na drugi wiersz od dołu. Kopernik, broniąc festiwalu, wychodzi gorzej niż Kopernik, który go oddaje. Walczył o coś, co mu odejmowało punkty.

Porozumienie referencyjne

FestiwalCzwórka 3 dni · Kopernik 0 · Zenit 3 dni
Ścieżka rowerowa (32 000 zł)Czwórka 14 000 · Kopernik 8 000 · Zenit 10 000
Skatepark (75 000 zł) przy KopernikuKopernik 35 000 · Zenit 30 000 · Czwórka 10 000
Rezerwy6 000 · 42 000 · 10 000 zł
Wynik82 · 91 · 100 — razem 273

Ciekawe jest to, że skatepark stoi przy Koperniku, choć najbardziej chciał go Zenit. Zenit nadal dostaje 30 punktów za to, że obiekt w ogóle powstał, i płaci mniej, niż płaciłby jako gospodarz — a to, co zaoszczędził, wraca do niego w dniach festiwalu. Nie ma jednego prawidłowego rozwiązania. Układy ze skateparkiem u Zenitu i u Czwórki też potrafią dać wszystkim więcej niż plan awaryjny.

Haki

Jeśli w którejś partii ktoś ujawnił informację poufną, zacznijcie od tego. Zapytaj tę osobę, czy przed ujawnieniem policzyła, ile to kosztuje. Prawie nikt nie liczy.

Trzydzieści punktów to mniej więcej tyle, ile warta jest cała ścieżka rowerowa dla Czwórki. Za jedno zdanie wypowiedziane w złości.

Warto też zapytać drugą stronę: czy groźba w ogóle zadziałała? W praktyce ten, komu grożono, zwykle usztywnia się jeszcze bardziej, bo nie chce być tym, który ustąpił pod naciskiem. Nacisk oparty na czyimś wstydzie prawie zawsze wychodzi drożej, niż się wydaje w chwili, gdy się po niego sięga — i to jest prawdziwa lekcja z tej części gry, a nie to, że blefowanie jest sprytne.

Pytania do klasy

  • Co ustaliliście na korytarzu, zanim ktokolwiek usiadł do stołu? Czy te ustalenia przetrwały?
  • Czy powstał sojusz dwóch szkół przeciwko trzeciej? Co się z nim stało po otwarciu koperty 2?
  • Kto pierwszy powiedział, ile ma pieniędzy? Pomogło mu to czy zaszkodziło?
  • Kiedy Zenit ujawnił kartę z Nadią Wroną i czy zdołał ją sprzedać, czy tylko ogłosił?
  • Ile razy padło zdanie zaczynające się od „a co, gdybyśmy…", a ile od „nie zgadzam się"?
  • Czy ktokolwiek policzył punkty za niewydane pieniądze przed końcem gry?
  • Czy któraś szkoła powinna była wstać od stołu? Kopernik miał najwyższy próg — czy ktoś to zauważył?

Pięć rzeczy, które ta gra pokazała

Trzy strony to nie są dwie strony plus jedna. Przy trzech pojawia się coś, czego przy dwóch nie ma: możliwość, że dwoje dogada się bez ciebie. Dlatego przy stole na trzy osoby najwięcej dzieje się poza stołem.

Nie wszystko, co twoje, jest dla ciebie warte. Kopernik trzymał festiwal, bo był jego. Punkty mówiły co innego. Warto raz na jakiś czas sprawdzić, czy rzecz, której bronisz, nadal ci się opłaca, czy tylko przywykłeś.

Pieniądze niewydane to też wynik. W tej grze 1 000 zł było warte tyle, co punkt. Większość drużyn wydaje wszystko, bo wydawanie wygląda jak działanie. Nie zawsze nim jest.

Twoja siła to twój próg. Kopernik miał najwyższy plan awaryjny i przez to najmocniejszą pozycję — mógł powiedzieć „nie" i nadal wyjść z 55 punktami. Czwórka miała 30 i musiała się dogadać. Kto to policzył przed grą, ten wiedział, kiedy naciskać.

Groźba jest tania, użycie jest drogie. Hak działa dopóki wisi. Użyty, zmienia się w koszt.

Jeśli grasz drugi raz

  • Zamień role. Kto grał Kopernikiem, gra Zenitem.
  • Wprowadź zakaz rozmów dwustronnych — wszystko przy wspólnym stole. Porównajcie, o ile spadła wartość wspólna.
  • Odwrotnie: daj 20 minut samych rozmów we dwoje i tylko 10 minut przy stole.
  • Nie rozdawaj drugiej strony koperty 2, za to daj jednej szkole cichą instrukcję, żeby przez pierwsze 10 minut mówiła wyłącznie prawdę o swoich liczbach. Sprawdźcie, jak jej poszło.